محتوای این درس به زودی بارگذاری می شود

بانداژ یا باند پیچی

بانداژ یا باند پیچی یعنی بستن باند به دور عضو صدمه دیده
بانداژ به منظورهای زیر انجام می شود:

ایجاد فشار مستقیم روی پانسمان برای کنترل خونریری
نگاهداری پانسمان زخم و آتل در محل
جلوگیری از ایجاد ورم در عضو یا کاهش آن
تامین تکیه گاه برای عضو صدمه دیده
محدود کردن حرکت عضو آسیب دیده و نگه داشتن آن در وضع معین

انواع باند

باندها بر حسب شکل و جنس بر چند نوعند.
در اغلب موارد نیازی به استریل بودن بانداژ وجود ندارد ولی باید تمیز و عاری از آلودگی باشد .
متداولترین آنها باندهای لوله ای(نواری) و سه گوش و کشی می باشد

باندهای لوله شده

عرض باند به سانتیمتر	قسمتهای مختلف بدن
2/5	انگشت
5	کف دست
5 تا 6	بازو
5/7 تا 10	ساق پا
10 تا 15	قفسه سینه

باندکشی

برای محدود کردن حرکت و ورم عضو و نگهداری پانسمانهای بزرگ روی زخم از باندکشی به طول و عرض متفاوت می توان استفاده کرد که خاصیت کش آمدن دارند.
این نوع باند گرانتر از باندهای دیگر است ولی چون محکم و قابل شستشو است می توان بارها و مدتها از آن استفاده کرد .

باند سه گوش

اگر پارچه مربع شکلی را که از یک متر مربع کمتر نباشد بطور مایل از وسط به دو نیم کنیم باند سه گوش یا مثلث شکل خواهیم داشت .
باند سه گوش معمولا در فوریتهای پزشکی برای باندپیچی سر، دست، پا و یا قسمتهای وسیع بدن بکار می رود .
در مواقع اضطراری می توان از دستمال، پارچه، کمربند و

. . بجای باند استفاده کرد.

قوانین عمومی بانداژ

تمام زیورآلات را از اندامهای آس یب دیده خارج کنید زیرا در صورت تورم می توانند باعث اختلال در جریان گردش خون شوند.
نوع و پهنای باند متناسب با عضو صدمه دیده انتخاب شود.
موقع باندپیچی کردن در جلوی بیمار و عضوی که باندپیچی می کنید قرار بگیرید.
هنگامی که عضوی ازسمت چپ بدن را بانداژ می کنید، قسمت لوله شده باند را در دست راست خود بگیرید و وقتی که عضوی از سمت راست بدن را باندپیچی می کنید قسمت لوله شده باند را در دست چپ خود نگاه دارید.
عضوی را که باندپیچی می کنید باید تکیه گاه داشته باشد و آویزان نباشد تا بیمار احساس ناراحتی نکند.
عضو را متناسب با هرشکلی که می خواهد به خود بگیرد باندپیچی کنید زیرا تغییر وضع آن بعد از باندپیچی مشکل خواهد بود .
مثلا اگر قرار است زانوی بیمار را باندپیچی کنید بهتر است اول کمی آن را خم کرده و سپس باندپیچی کنید تا خم کردن آن بعد از باندپیچی میسر باشد.
باند را طوری در دست بگیرید که سطح خارجی آن به عضو بسته شود.
عضو را از داخل به خارج و از پایین به بالا با فشار یکنواخت باندپیچی کنید.
باند را مستقیما روی زخم نبندید بلکه اول زخم را پانسمان کنید.
برای اینکه فشار بر یک نقطه وارد نشود منطقه ای که بانداژ می کنید بزرگ باشد تا فشار به صورت یکنواخت پخش شود.
زخم را شل بانداژ نکنید زیرا جابجا شدن بانداژ و پانسمان به زخم آسیب می رساند .
بانداژ نباید آنچنان محکم باشد که مانع جریان خون در عضو و در نتیجه ورم محل باندپیچی شود.
اگر باند خیلی محکم بسته شود ممکن است به عروق خونی، اعصاب وبافتهای دیگر صدمات جبران ناپذیر وارد ساخته و حتی باعث فلج و گانگرن شود .

برای اینکه اطمینان حاصل کنید که بانداژ مانع گردش خون در عضو نشده است :

اگر بازو یا ساق پای بیمار باندپیچی و یا آتل بندی شده است، سر انگشتان دست و پای او را بیرون از باند و باز بگذارید.
سرانگشتان دست و پای بیمار را مرتبا بررسی کنید که ورم نکرده باشد چون این علائم حاکی از بروز اختلال در جریان خون عضو باندپیچی شده است .
اگر با انگشت یکی از ناخنهای انتهای موضع را فشار دهیم باید سفید شود سپس مجددا به رنگ صورتی اولیه برگردد.
در غیر اینصورت اگر کبود یا سفید و سرد باقی بماند دلیل سفتی و تنگی بانداژ است که باید برطرف شود .
باید توجه داشته باشید که بعد از جراحت ورم ایجاد می شود و بانداژ را سفت می کند و جلو حرکت خون را می گیرد.
بنابراین بعد از مدتی که از بانداژ نمودن گذشت میزان سفتی آن را کنترل کنید .
بانداژ نباید خیلی شل باشد چون در این صورت قادر به حفظ پانسمان نخواهد بود .
اگر بیمار از احساس خواب رفتگی و سوزش و خارش در عضو شکایت کرد فورا باند را باز کنید.
بعضی از باندها اگر خیس شوند آب می روند و جمع می شوند؛ به این ترتیب خودبخود دور عضو محکم می شوند و بیمار را ناراحت می کنند، بنابراین آن ها را کمی شل تر ببندید.
اگر از باند کشی استفاده می کنید آن را زیاد نکشید زیرا بیش از حد محکم می شود و جریان خون را در عضو مختل می کند.
دو سطح پوستی را در تماس با هم باندپیچی نکنید بلکه بین آنها لایه هایی از گاز یا پدگاز بگذارید که ساییدگی و ناراحتی پوستی ایجاد نشود.
اگر بانداژ به کشاله ران یا زیربغل می رسد همیشه محافظی در این محل ها بگذارید تا مانع بریدگی پوست به وسیله لبه باند شود.
هیچ گاه روی برجستگی های استخوانی گره نزنید یا باند را برنگردانید.
هر حلقه باند باید دوسوم حلقه قبلی را بپوشاند بطوری که در هر دور یک سوم باند آزاد بماند.

ثابت کردن باند در شروع ثابت کردن

گره زدن باند پس از پایان باندپیچی

نکته: گره نباید روی برجستگیهای استخوانی قرار بگیرد چون باعث ناراحتی می شود

روشهای استفاده از باندهای لوله شده برای بانداژ قسمتهای مختلف بدن:

ازباندهای لوله شده برای بانداژ قسمتهای مختلف بدن استفاده می شود . متداول ترین روشهای استفاده از این نوع باندها عبارت اند از:
الف) بانداژ مدور(حلقوی)
ب) بانداژ مارپیچ
ج) بانداژ به شکل عدد 8 لاتین برای مفاصل
د) بانداژ حلقه ای سر انگشتان

بانداژ مدور

ساده ترین نوع بانداژ مدور یا حلقوی است که در بانداژ قسمتهایی از بدن که قطر یکنواخت دارند ، مانند شست پا و سر به کار می رود .
باند را دور سر یا شست پا می پیچیم بطوری که هر لایه روی لایه قبلی قرار بگیرد

نکته: هرگ ز نباید دور گردن بیمار را بانداژ حلقوی کرد زیرا ممکن است باعث خفگی او شود.

بانداژ مارپیچ

بانداژ مارپیچ عضو به سه طریق انجام می شود:
بانداژ مارپیچ باز: باند را در محل مورد نظر ثابت

می کنیم و سپس به شکل مارپیچ و فاصله دار به دور عضو می پیچیم طوری که لایه های باند روی هم قرار نگیرد و مماس هم نباشد و سپس آن را گره می زنیم

این نوع بانداژ فقط بطور موقت برای آتل بندی عضو یا نگاهداری یک پانسمان بزرگ سوختگی مفید است.

بانداژ مارپیچ بسته :
در این بانداژ پس از ثابت کردن باند آن را به شکل مارپیچ ولی بدون فاصله به دور عضو می پیچیم بطوری که هیچ گونه فاصله ای بین لایه های باند وجود نداشته باشد و هر لایه دو سوم از لایه قبلی را بپوشاند

بانداژ مارپیچ معکوس:
ازاین روش در بانداژ قسمتی از عضو که قطر یکنواخت ندارد مانند ساعد یا ساق پا استفاده می شود ، چون از شل شدن و جمع شدن باند جلوگیری می کند و باند را محکم و ثابت نگاه می دارد .
باند را در باریکترین محل عضو مثلا مچ دست یا پا ثابت کنید و بانداژ را به حالت مارپیچ شروع نمایید . سپس انگشت شست دست را )دستی را که آزاد است ( در وسط فاصله بین لبه پایینی و بالایی قراردهید و لوله باند را بطور معکوس بچرخانید .در این حالت سطح داخلی باند به دور عضو بسته می شود . این کار را مجددا در دورهای بعدی تکرار کنید بطوری که در هر لایه دو سوم از لایه قبلی را بپوشاند. چرخاندن لوله باند در هر دور باید در همان نقطه قبلی و در یک امتداد انجام شود تا فشار باند روی عضو یکنواخت باشد.

بانداژ به شکل 8 لاتین برای مفاصل

بانداژ کف دست و مچ :

باند را در کف دست ثابت کنید و یکی دو بار آن بپیچید و سپس بطور مایل آن را از روی مچ و سپس دورمچ رد کنید. و دوباره بطور مایل آن را از روی مچ به طرف کف دست برگردانید و دور کف دست بشکل 8 بپیچید. این کار را به میران لازم تکرار کنید و سپس باند را دور مچ گره بزنید.

بانداژ مچ پا

باند را دور کف و روی پا ثابت کنید و یکی دو بار دور آن بپیچید. سپس آن را بطور مایل از جلوی پا رد کنید و دور مچ پا بپیچید و دوباره بطور مایل آن را از جلوی پا رد کنید و دور کف و روی پا بپیچید و این باندپیچی به شکل 8 را به میزان لازم تکرار کنید بطوری که هر لایه به اندازه دو سوم از لایه قبلی را بپوشاند. یک دور اضافی دور مچ پا بپیچید و سپس باند را گره بزنید.

بانداژ گردن و زیربغل

باند را روی بازو ثابت کنید و یکی دو بار دور ان بپیچید .
سپس آن را بطور مایل از زیر بغل و روی شانه رد کنید و به پشت گردن ببرید و آنگاه از جلوی گردن بطور مایل به طرف عقب شانه ببرید و از زیر بغل رد کنید .
این باندپیچی به شکل 8 را به میزان موردنظر و تا حدی که پانسمان را بپوشاند تکرار کنید و سپس گره بزنید.

نکته: برای جلوگیری از فشار لبه باند وناراحتی ناشی ازآن در ناحیه زیربغل باید چندلایه گاز یا یک پد در زیر باند قرار دهید

بانداژ آرنج و زانو

آرنج یا زانو را کمی خم کنید. باندپیچی را به شکل مدور یا حلقوی از پایین مفصل شروع کنید. در ناحیه مفصل آن را بطور مایل از روی مفصل رد کنید و دوباره در پایین مفصل به شکل حلقوی بپیچید. این باند پیچی به شکل 8 را به میزانی که لازم است تا پانسمان را کامل بپوشاند تکرار کنید بانداژ را بالای زانو تمام کنید و سپس باند را گره بزنید.

بانداژ حلقوی انگشتان

سر آزاد باند را در پشت دست و روی ریشه انگشت بیمار بگذارید و در حالی که با انگشت دست دیگر خود)دستی که آزاد است ( آن را نگه داشته اید باند را در امتداد انگشت بیمار از روی نوک انگشت وی رد کنید و در سطح کف دست تا ریشه انگشت ادامه بدهید و آن را با انگشت خود نگاه دارید؛ به هین ترتیب چندین لایه زیر و روی انگشت قرار دهید، سپس با یک دور سر آزاد لایه ها را در ریشه انگشت ثابت کنید و باندپیچی را به شکل حلقوی یا مارپیچ ادامه دهید تا انگشت کاملا باندپیچی شود و سپس گره بزنید.

باندپیچی انگشتان به شکل 8

باند را از ریشه انگشت بطور مایل از پشت دست دور مچ دست رد کنید و دوباره دور انگشت حلقه کنید و این شکل 8 را به میزان لازم تکرار کنید و باند را دور مچ گره بزنید.

روشهای استفاده از باند سه گوش

موارد استفاده از باند سه گوش عبارتند از:
الف) آویخت ن دست یا بازوی شکسته یا دمه دیده به گردن

روش 1:

یک گوشه از باند مثلث شکل را روی شانه مخالف بازوی صدمه دیده قرار دهید و بگذارید بقیه پارچه روی سینه و زیر بازوی مجروح گسترده و آویزان شود بازوی صدمه دیده را طوری قرار دهید که دست کمی بالاتر از امتداد آرنج قرار گیرد و تکیه گاه داشته باشد ، سپس گوشه پایینی باند را از روی بازوی مجروح بالا آورید و دور گردن به گوشه دیگر باند گره بزنید. گوشه سوم باند را روی آرنج تا کنید و با یک سنجاق قفلی روی باند ببندید. انگشتان دست باید بیرون از باند و برای مشاهده پیدا باشند تا در صورتی که اشکالی در جریان خون پیدا شد وضعیت دست و باند را تغییر دهید و یا آن را باز کنید.

روش2:

در صورتی که بخواهیم دست و ساعد مجروح را پوشانیده و آنها را کاملا بالا نگاه داریم از این روش استفاده می کنیم . بازوی بیمار را طوری قرار دهید که انگشتان دست روی سینه، در جهت و رو به شانه مخالف باشند. یک گوشه از باند سه گوش را روی شانه مخالف بازوی مجروح قرار دهید و بگذارید بقیه پارچه روی ساعد و دست مجروح گسترده و آویزان شود گوشه پایینی باند را از زیر آرنج و بازو رد کنید و از پشت کتف به طرف جلوی شانه بازوی سالم بیاورید و به سر دیگر باند گره بزنید. گوشه دیگر باند را با سنجاق قفلی به باند ببندید.

برای آویخت ن دست مجروح به گردن می توان در صورت لزوم از روشهای زیر نیز استفاده کرد:

دست بیمار را در داخل یک کت یا تن پوش دگمه دار و محکم قرار دهید و با بستن دگمه های کت آن را به گردن وی آویزان کنید.
آستین کت بیمار را با یک سنجاق قفلی به لباس او وصل نمایید و به این طریق بازوی او را آویزان کنید.
لبه پایین کت بیمار را تا کنید و به لباس او سنجاق نمایید.
از روسری ، کمر و غیره برای این منظور استفاده کنید.

ب) باند سه گوش ، برای سر و پیشانی

قاعده باند سه گوش را به اندازه پنج سانتیمتر تا بزنید و آن را طوری روی سر بگذارید که وسط قاعده مثلث روی پیشانی و نزدیک ابروان قرار گیرد و راس مثلث از پشت سر آویزان باشد
دو سر باند را دور سر و بالای گوشها ببرید و به حالت ضربدر از زیر برآمدگی پشت سر عبور بدهید. و دوباره دور سر ببرید و در وسط پیشانی گره بزنید.
سر را با یک دست ثابت نگه دارید و با دست دیگر راس باند سه گوش را در پشت سر در محلی که باند به حالت ضربدر عبور کرده است )زیر برامدگی پشت سر( تو بگذارید یا با یک سنجاق قفلی محکم کنید

ج) باند سه گوش برای پشت و سینه

راس باند را روی شانه طرف صدمه دیده بگذارید بطوری که وسط قاعده مثلث درست زیر راس آن قرار گیرد
قاعده باند را دور کمر بگردانید و هر قدر لازم است تا بزنید و دو سر آن را در پایین سینه یا در پایین پشت گره بزنید بطوری که یک سر گره بلندتر از سر دیگرآن باشد سپس راس باند را از روی شانه به سر بلندتر گره قبلی گره بزنید در صورت لزوم از یک باند کراواتی برای اتصال گره به راس باند استفاده کنید.

در صورت بزرگ بودن پانسمان روی سینه یا شکم ساده ترین طریق بانداژ این است که از یک قطعه پارچه مس تطیل شک ل اس تفاده کنید . پارچ ه را دور تنه در قسمت شکم بپیچید و در جلوی بدن به هم سنجاق کنید
مواظب باشید سنجاق به بدن بیمار فرو نرود.

د) باند سه گوش برای شانه ها ، باسن و کشاله ران

دو عدد باند سه گوش یا یک باند سه گوش و یک باند کرواتی یا نوار پارچه ای مورد لزوم است در صورتی که دو باند سه گوش در دسترس باشد یکی از آنها را به شکل کراوات تا کنیدو به ترتیب زیر عمل کنید :
راس باند سه گوش را به دور باند کراواتی بپیچید و قاعده آن را روی شانه مجروح قرار دهید . باند کراواتی را طوری قرار دهید که وسط آن روی شانه مجروح باشد ، سپس دو سر آن را دور بدن پایین تر از زیربغل شانه مخالف گره بزنید بطوری که گره کمی جلوتر از زیربغل ، به طرف سینه ، قرار گیرد.
باند سه گوش را روی پانسمان زخم باز کنید به طوری که قاعده آن روی بازو قرار گیرد. باند را به میزان مورد نظر روی بازو به طرف بالا تا کنید و دو سر آن را به دور بازو بپیچید و گره بزنید.

نبض بیمار را از روی مچ بازوی مجروح کنترل کنید تا مطمئن شوید که خللی در جریان خون ایجاد نشده است.
برای بانداژ باسن و کشاله ران نیز به همین طریق عمل کنید با این تفاوت که باند کراواتی را به دورکمر بیمار ببندید.

ه) باند سه گوش برای آرنج یا زانو

بیمار را در حالت راحتی قرار دهید و بازوی او را کمی خم کنید ، راس باند سه گوش را روی قسمت خارجی بازو )یا روی ران( قرار دهید بطوری که قاعده مثلث روی قسمت خارجی ساعد)یا روی ساق پا( قرار گیرد. دو سر باند را در قسمت داخلی آرنج )یا پشت زانو( به صورت ضربدر عبور دهید و س پس از دور بازو )یا ران( رد کرده و در بالای مفصل گره بزنید.
راس باند را روی گره برگردانده و با یک سنجاق قفلی محکم کنید.

و) باند سه گوش برای دست ، پا و یا انتهای عضو قطع شده

باند سه گوش را زیر دست، پا و یا عضو قطع شده بگذارید بطوری که راس آن جلوتر از انتهای عضو قرار گیرد و خط قاعده مثلث باند، عمود بر امتداد عضو باشد .

سپس راس باند را روی عضو برگردانید. دو سر باند سه گوش را از دور مچ دست یا پا و یا انتهای عضو بریده شده به حالت ضربدر عبور دهید و روی راس باند گره بزنید. راس باند را به طرف پایین بکشید و روی گره با سنجاق قفلی محکم کنید.

ز) باند کراواتی

از باند سه گوش می توان باند کراواتی درست کرد و از آن برای بانداژ قسمتهای مختلف بدن استفاده کرد .
برای این کار راس باند سه گوش را به طرف وسط قاعده آن تا می کنیم و بعد از طول تا می زنیم تا به پهنای مورد نظر دست یابیم.

بانداژ کراواتی پیشانی ، گوش یا چشم

بانداژ کراواتی را روی پانسمان زخم پیشانی بگذارید دو سر آن را از دو طرف سر و روی گوش رد کنید و در پشت سر به صورت ضربدر عبور دهید و دوباره به جلو و نقطه شروع برگردانید و گره بزنید.

بانداژ کراواتی گونه ها ، گوش ، سر

از یک باند کراواتی پهن استفاده کنید ، وسط باند را روی پانسمان زخم در محل موردنظر بگذارید و یک سر آن را از روی سر و سر دیگر را از زیر چانه رد کنید و آنها را در طرف دیگر سر به صورت صلیب در آورید. سر کوتاهتر باند را از روی پیشانی و سر بلندتر آن را از پشت سر رد کنید و روی پانسمان گره بزنید.
این نوع بانداژ را هرگز در شکستگی آرواره یا هنگامی که احتمال خونریزی از دهان و استفراغ بیمار وجود دارد بکار نبرید مگر اینکه بیمار کاملا تحت نظر باشد و در موقع لزوم بانداژ او فورا باز شود.

بانداژ کراواتی آرنج یا زانو

از یک باند کراواتی پهن استفاده کنید .در صورت درد نداشتن ، آرنج یا زانوی بیمار را به میزان لازم خم کنید. سپس وسط باند را روی پانسمان زخم آرنج یا زانو بگذارید
و دو سر آن را در جهت مخالف یکدیگر به دور عضو بپیچید بطوری که یک سر آن به دور قسمت بالای مفصل بازو یا پا و سر دیگر به دور قسمت پایین مفصل بازو یا پا پیچیده شود و در قسمت داخلی و گودی آرنج یا گودی پشت زانو آنها را به شکل ضربدر عبور دهید این کار را ادامه دهید تا پانسمان زخم کاملا پوشانده شود و در پایان کار آن را از قسمت گودی آرنج یا گودی پشت زانو به شکل ضربدر عبور دهید و روی قسمت خارجی عضو گره بزنید.

موارد خاص

جراحت قفسه سینه

باعث می شود هوا به داخل آن نفوذ کند .بنابراین بلافاصله از یک پانسمان غیرقابل نفوذ به وسیله هوا )گاز وازلینه یا کیسه پلاستیکی( استفاده کنید وبا نوار چسب محکم از سه طرف بچسبانید
طرف چهارم را باز بگذارید تا هوای بازدم بتواند خارج شود و در فضای قفسه سینه جمع نشود
در صورت آسیب قفسه سینه بی حرکت سازی را انجام دهید
مصدوم را در وضعیت راحتی که بهتر بتواند نفس بکشد قرار دهید.

جراحت شکم

در زخم های شکمی ممکن است شاهد بیرون زدگی

احشا باشیم (اعضا داخل شکم مثل روده ها از درون زخم بیرون می زند )

در این موارد علاوه بر اقدامات معمول برای زخم های باز باید به این موارد را انجام دهید :
به هیچ عنوان سعی نکنید اعضا بیرون آمده را به شکم برگردانید زیرا باعث آلودگی داخل شکم و آسیب بیشتر می شوید
ارگانهای بیرون زده را با پانسمان استریل که با آب استریل یا سرم فیزیولوژی مرطوب شده اند بپوشانید)از پارچه های جاذب یا دستمال کاغذی استفاده نکنید(
سپس گازهای استریل مرطوب را با پانسمان کامل بپوشانید و به چهار طرف آن چسب بزنید
مفصل ران و زانو را در صورتیکه آسیب ندیده اند و اگر آسیب ستون فقرات وجود ندارد خم کنید
این کار به کاهش فشار عضلات شکمی کمک می کند
قراردادن بالش زیر زانوهای بیمار نیز می تواند کمک کننده باشد .

جراحت بر اثر جسم فرو رفته در بدن

باید بدانید که از خارج کردن جسم فرو رفته در بدن خودداری نمایید
مگر اینکه در لب یا گردن بوده و مانع جریان هوا به بدن شود .

در غیر اینصورت اقدامات زیر را انجام دهید:

جسم را در جای خود محکم کنید زیرا حرکت باعث صدمه و خونریزی و صدمه بیشتر می شود
به آرامی لباس یا پوشش روی زخم را کنار بزنید یا آن را ببرید.
با فشار روی لبه های زخم خونریزی را کنترل کنید. روی جسم فرورفته فشار وارد نکنید.
یک پانسمان حلقه ای در اطراف جسم قرار داده و جسم را با چسب در محل خود محکم کنید. تا در هنگام انتقال مصدوم، از جای خود حرکت نکند .

جراحاتی که منجر به قطع عضو می شود

دراین موارد علاوه بر مراقبت ازمحل آسیب، باید عضو را نیز با دقت حفظ کنید
مراقبت از مصدوم را در اولویت قرار دهید و گشتن به دنبال عضو قطع شده را به عهده سایر افراد گروه بگذارید.
با بالا بردن اندام مجروح و اعمال فشار مستقیم روی آن و یا فشار غیرمستقیم خونریزی را تحت کنترل درآورید.
عضو را در درون گاز یا تکه پارچه با الیاف نرم تمیز بپیچید سپس آن را درکیسه پلاستیکی قرار دهید
مجموعه را درون محفظه ای پر از قطعات خرد شده یخ قرار دهید و در صورت امکان در یخدان حمل کنید ولی مراقب باشید که عضو یخ نزند.
هرگز عضو را در آب یا سرم فیزیرلوژی غوطه ور نکنید زیرا ممکن است به آن آسیب برساند.
عضو را همراه مصدوم به بیمارستان بفرستید.

بازگشت به درس

ورود

ثبت نام

بانداژ